Sağlıkta Adres Başkent

SÜRTÜNME VE YIRTILMA

Dokunun bir yüzey üzerinde (yatak veya tekerlekli sandalye) hareket etmesi sonu-

cu ortaya çıkan sürtünme tek başına sadece derinin üst tabakasında zedelenmeye yol

açar. Ancak sürtünme yerçekiminin etkisi ile birleştiğinde bir makaslama etkisi yara-

tarak derin dokularda yırtılmalara neden olur, doku beslenmesi bozulur ve doku ha-

sarı gelişir. Deri serbest olarak hareket etmediği için yırtılmanın asıl etkisi kemik çı-

kıntılarının üzerindeki derin dokularda görülmektedir. Basınç yaralarının önlenmesi

için; her iki saatte bir pozisyon değişikliği sağlanır. Hastanın her çevrilişinde deri göz-

lenir ve kızarık bölgeler üzerindeki bası, minimuma indirilir. Deri temiz ve kuru tu-

tulur, uygun ölçüde nemlendirilir. Aşırı ovmadan kaçınılır. Havalı yatak kullanılır.

Venös Ülser Yaraları Neden Olur?

Toplardamarlar oksijeni azalmış olan kanı kalbe geri getiren damarlardır. Ancak aktif bir kasıl-

ma ve pompalama sistemi yoktur. Bu nedenle kanın yerçekimi etkisi ile geri kaçmasını engel-

lemek için damar içinde kapakçıklar bulunur. Venöz ülserlerin, bu kapakçıkların yapısında bo-

zukluk nedeniyle geliştiği düşünülmektedir.

Kapakçıkların yapılarınıdaki bozulma çeşitli nedenler

kimi zaman da yaş ile olur. Kanın kalbe dönüşü bozulur ve bacak damarlarında göllenmeye başlar. Bu,

toplardamar içinde basınç artışına sebep olur. Sürekli yüksek basınç nedeni ile dokularda ve özellikle

bacak derisinde bozulma,dei varisler, şişlikler son olarak da bacaklarda yaralar (venöz ülser) oluşur.

BASINÇ ÜLSERLERİ

Basınç ülseri;

Basınç, sürtünme,

yırtılma ve diğer faktörlerin et-

kisiyle deri ve deri altındaki do-

kularda meydana gelen lokalize

doku zedelenmesidir. Yani, uzun

süreli basıncın etkisinde kalmaya

bağlı olarak, vücudun herhangi

bir bölgesinde oluşan yaralardır.

Basınç ülserlerinin gelişmesinde

rol oynayan en önemli faktör Ba-

sınç’tır. Basıncın yoğunluğu, süre-

si ve dokunun toleransı basınç ül-

serlerinin gelişmesinde önemlidir.

Sağlıklı kişilerde basınç ülseri oluş-

mamasının nedeni basıncın süresi

ile ilişkilidir. Çünkü hareket etme ve duyusal algılama problemi olmayan sağlıklı kişiler basınç

nedeniyleoluşanrahatsızlığıhissedervepozisyondeğiştirerekbasıncıbaşkanoktalarakaydırırlar.

Basınç ülseri hastanın fiziksel sağlığını etkileyerek yaşamını tehdit etmekte, bağımsızlığını

kaybetmesine ve sosyal izolasyon gibi psikolojik problemler yaşamasına neden olmaktadır.